<h3 id="4d376a8f-31a2-4a5b-8f4c-de5e29380076" data-toc-id="4d376a8f-31a2-4a5b-8f4c-de5e29380076" style="font-size: 20px; line-height: 1.2;">Inleiding</h3>Mijn vorige artikel ging over de kunst van het ontspannen. Dit artikel sluit daarop aan. Want ontspanning creëert ruimte. Ruimte om te voelen, te luisteren en opnieuw contact te maken met jezelf.Vanuit die ruimte ontstaat vanzelf een volgende vraag: Waar sta ik eigenlijk?Je plek innemen betekent dat je leert staan in de flow van het leven. Niet door jezelf groter te maken dan je bent. Ook niet door jezelf kleiner te maken. Maar door aanwezig te zijn op de plek die op dit moment van jou is.Voor de meeste mensen is dat een zoektocht. Dat was het voor mij ook. Als leidinggevende, coach en trainer heb ik steeds opnieuw mogen onderzoeken wat mijn plek is. Wat is van mij? Wat is niet van mij? Waar mag ik verantwoordelijkheid nemen? En waar heb ik juist iets los te laten?In dat proces kom je oude patronen tegen. Misschien ben je gewend om hard te werken, veel te dragen, je aan te passen, te redden, te vechten of juist terug te trekken. Tegelijkertijd brengt het leven telkens nieuwe inzichten. Juist wanneer je durft te kijken naar je plek, ontstaat er vaak meer rust, helderheid en kracht.<h3 id="8e59ee66-47c1-472e-8e32-25dc78ae55c6" data-toc-id="8e59ee66-47c1-472e-8e32-25dc78ae55c6" style="font-size: 20px; line-height: 1.2;">Waarom je plek innemen belangrijk is</h3>Ik werk veel met mensen die, net als ik, vanaf de werkvloer zijn doorgegroeid. Mensen die hun loopbaan hebben opgebouwd vanuit vakmanschap, betrokkenheid en de bereidheid om verantwoordelijkheid te dragen.Dat zijn krachtige kwaliteiten. Je kent het werk. Je begrijpt de praktijk. Je bent bereid om je schouders ergens onder te zetten.Maar in leiderschap, coaching en training kom je vaak ontwikkelthema’s tegen die te maken hebben met je plek vinden, aannemen en innemen. De kwaliteiten die je eerder veel hebben gebracht, kunnen op een nieuwe plek ineens tegen je gaan werken.Waar je eerst werd gewaardeerd omdat je meewerkte, moet je nu richting geven.Waar je eerst problemen oploste, moet je nu anderen helpen verantwoordelijkheid te nemen.Waar je eerst onderdeel was van de groep, vertegenwoordig je nu ook een andere positie.Waar je eerder veel zelf kon dragen, moet je nu leren begrenzen, delegeren en vertrouwen.Wat er in werkelijkheid gebeurt, is dat het leven je vraagt om een volgende stap te zetten. Vaak ligt die stap net buiten de comfortzone van je bestaande kwaliteiten.Het innerlijke verzet dat je dan voelt, is meestal verbonden met behoefte aan veiligheid, controle en zekerheid. Dat verzet kan zich uiten in oordeel. Over medewerkers die meer sturing nodig hebben. Over collega’s die niet meebewegen. Over directie of bestuur die het volgens jou niet goed zien. Of over jezelf, omdat je vindt dat je het beter zou moeten kunnen.Oordeel geeft tijdelijk houvast. Maar onder dat oordeel ligt vaak een diepere vraag: Sta ik zelf nog op mijn plek?<h3 id="7b9efc39-f5cb-4773-b60b-c6c7bcb9b395" data-toc-id="7b9efc39-f5cb-4773-b60b-c6c7bcb9b395" style="font-size: 20px; line-height: 1.2;">Je plek vinden, aannemen en innemen</h3>Het helpt om onderscheid te maken tussen drie bewegingen: je plek vinden, je plek aannemen en je plek innemen.Je plek vinden gaat over bewustwording. Je onderzoekt waar je staat, welke rol je hebt, wat jouw verantwoordelijkheid is en wat niet.Je plek aannemen gaat over innerlijke toestemming. Kun je buigen voor hoe het is? Kun je erkennen wat je hebt gekregen én wat je hebt gemist? Kun je stoppen met vechten tegen het feit dat het leven niet perfect was?Je plek innemen gaat over belichaamd handelen. Je spreekt je uit. Je neemt verantwoordelijkheid. Je stelt grenzen. Je blijft in verbinding. Je draagt wat van jou is en laat bij de ander wat niet van jou is.In die zin is je plek innemen geen eenmalige beslissing, maar een voortdurende oefening. Iedere nieuwe levensfase, iedere nieuwe rol en iedere belangrijke verandering nodigt je opnieuw uit om je plek te onderzoeken.Systemisch kijken naar plekBinnen systemisch werk wordt vaak gesproken over ordening: de onderliggende principes waardoor relaties, families, groepen en organisaties meer rust, helderheid en stroming kunnen ervaren.Ik gebruik het woord ordening hier niet als een star systeem van regels. Het gaat niet om gehoorzaamheid of hiërarchie om de hiërarchie. Het gaat om het waarnemen van de werkelijkheid zoals die is.<ul><li>Wat kwam eerder?</li><li>Wat kwam later?</li><li>Wie draagt welke verantwoordelijkheid?</li><li>Wie hoort erbij?</li><li>Welke plek is van mij?</li><li>Welke plek is van de ander? </li></ul>Els van Steijn beschrijft dit toegankelijk met de metafoor van de fontein. In een fontein stroomt het water van boven naar beneden, van de eerdere generaties naar de latere generaties. Vanuit systemisch perspectief kun je onderzoeken of je op jouw eigen plek in die fontein staat, of dat je onbewust een plek hebt ingenomen die eigenlijk niet van jou is.Ook in organisaties kun je deze metafoor gebruiken. Er is een ordening in rollen, verantwoordelijkheden, historie en positie. Wie eerder kwam, wie later kwam, wie leiding geeft, wie uitvoering geeft, wie opdrachtgever is en wie opdrachtnemer is.Wanneer die ordening niet wordt erkend, ontstaat vaak onrust. Mensen gaan dragen wat niet van hen is, nemen verantwoordelijkheid over die niet bij hen hoort, of trekken zich juist terug van de verantwoordelijkheid die wél bij hun plek hoort.Je plek innemen betekent dan niet dat je alles accepteert of overal ja tegen zegt. Het betekent dat je vanuit je eigen plek leert handelen. Je kunt feedback geven. Je kunt grenzen stellen. Je kunt verschil maken. Maar je doet dat zonder jezelf boven of onder de ander te plaatsen.Vanuit Transactionele Analyse zou je kunnen zeggen: vanuit de levenspositie “Ik ben oké, jij bent oké.”Niet: ik ben beter en jij moet veranderen.Niet: jij bent beter en ik moet me aanpassen.Maar: ik ben oké, jij bent oké, en vanuit die gelijkwaardigheid kunnen we onderzoeken wat nodig is. <h3 id="db93a146-b758-4753-9644-3d5f7a6ac932" data-toc-id="db93a146-b758-4753-9644-3d5f7a6ac932" style="font-size: 20px; line-height: 1.2;">Je plek in organisaties</h3>Als professional in organisaties is het vaak nuttig om stil te staan bij hoe je vroeger thuis je plek hebt ingenomen.Dat klinkt misschien persoonlijk, maar het is vaak verrassend relevant. Veel professionele patronen hebben een oudere laag. Wat je ooit hebt geleerd in je familiesysteem, neem je vaak onbewust mee naar werkrelaties.Als je als kind gewend was om veel verantwoordelijkheid te dragen, kan het zijn dat je later gemakkelijk te veel taken overneemt.Als je probeerde de sfeer goed te houden, kan het zijn dat je conflicten vermijdt.Als je je moest bewijzen om gezien te worden, kan het zijn dat je hard blijft werken, ook wanneer dat niet meer nodig is.Als je oordeel had over één van je ouders, kan het zijn dat je later moeite hebt met leidinggevenden, opdrachtgevers of autoriteit.In het algemeen geven ouders hun kinderen alles wat zij kunnen geven. Tegelijkertijd ervaren veel mensen dat zij als kind iets hebben gemist waar zij diep naar verlangden. Juist daar wordt vaak je eigenheid zichtbaar.Wat je hebt gemist, kan later een verlangen worden.Wat je hebt ontvangen, kan later een kwaliteit worden.Wat je hebt gedragen, kan later een patroon worden.Wat je hebt overwonnen, kan later een bron van wijsheid worden.Je plek vinden begint vaak met het accepteren van hoe je het leven ooit hebt aangetroffen. Niet perfect. Soms zwaar. Soms verwarrend. En toch: het is wat het is.Buigen betekent hier niet dat je goedkeurt wat niet goed was. Het betekent dat je erkent dat het zo was. Je stopt met innerlijk onderhandelen met het verleden. Daardoor komt energie vrij voor het heden.Je buigt voor wat eerder kwam.Je erkent je oorsprong.Je neemt mee wat je heeft gevormd.En vervolgens draai je je om naar het leven dat voor je ligt. <h3 id="c9b1fcbb-a6d9-4caa-8d6b-91f7f963d31a" data-toc-id="c9b1fcbb-a6d9-4caa-8d6b-91f7f963d31a" style="font-size: 20px; line-height: 1.2;">Je plek innemen als leider, coach of trainer</h3>Voor leiders, coaches en trainers is je plek innemen essentieel.Een leidinggevende die niet op zijn plek staat, gaat vaak compenseren. Hij gaat redden, controleren, overtuigen, pleasen, vermijden of juist forceren. Een leidinggevende die wel op zijn plek staat, kan nabij zijn zonder over te nemen. Hij kan begrenzen zonder te veroordelen. Hij kan richting geven zonder een machtsstrijd te voeren.Dat sluit aan bij Secure Base Leadership, zoals beschreven door George Kohlrieser, Susan Goldsworthy en Duncan Coombe. Een secure base leader biedt verbinding én uitdaging. Mensen voelen zich veilig genoeg om te leren, risico’s te nemen en verantwoordelijkheid te dragen.Ook psychologische veiligheid speelt hierin een belangrijke rol. Amy Edmondson beschrijft psychologische veiligheid als een teamklimaat waarin mensen zich kunnen uitspreken, vragen kunnen stellen, fouten kunnen bespreken en ideeën kunnen inbrengen zonder angst voor vernedering of bestraffing.Maar psychologische veiligheid betekent niet dat alles zacht, gemakkelijk of vrijblijvend wordt. Juist wanneer mensen helder op hun plek staan, ontstaat ruimte voor eerlijkheid, feedback en groei. Veiligheid en verantwoordelijkheid horen bij elkaar.Als coach of trainer vraagt je plek innemen om nog een extra bewustzijn. Je bent niet de redder van de ander. Je hoeft niet het leven van de ander te dragen. Je hoeft niet te bewijzen hoe goed je bent. Je bent aanwezig als begeleider, vanuit deskundigheid, aandacht en begrenzing.Je plek is dan niet boven de ander.Je plek is ook niet onder de ander.Je plek is naast de ander, in een duidelijke professionele rol.Van daaruit kun je werkelijk dienstbaar zijn. <h3 id="748044b2-9e22-4cb2-9649-f4e7165e2db9" data-toc-id="748044b2-9e22-4cb2-9649-f4e7165e2db9" style="font-size: 20px; line-height: 1.2;">Korte reflectie-oefening</h3>Neem een rustig moment. Adem een paar keer diep in en uit. Voel je voeten op de grond.Breng een professionele situatie in gedachten waarin je merkt dat je spanning, oordeel of innerlijk verzet ervaart.Stel jezelf dan de volgende vragen:•	Waar sta ik in deze situatie?•	Wat is mijn rol?•	Welke verantwoordelijkheid is van mij?•	Welke verantwoordelijkheid is niet van mij?•	Waar probeer ik te veel te dragen?•	Waar houd ik mij juist terug?•	Wat gebeurt er als ik de plek van de ander respecteer?•	Wat wordt mijn volgende stap als ik helemaal op mijn eigen plek blijf staan?Voel daarna wat er in je lichaam verandert. Misschien ontstaat er meer rust. Misschien wordt een grens duidelijker. Misschien voel je juist dat er iets uitgesproken wil worden.Een helpende zin kan zijn: “Ik neem mijn plek in. Ik draag wat van mij is. Ik laat bij de ander wat van de ander is.” <h3 id="eacc7eb1-0fff-444f-a360-60209cbecdca" data-toc-id="eacc7eb1-0fff-444f-a360-60209cbecdca" style="font-size: 20px; line-height: 1.2;">Samenvatting</h3>Je plek innemen is een dynamisch proces. Het vraagt om zelfbewustzijn, moed, mildheid en de bereidheid om te veranderen. Het is geen truc en ook geen eindpunt. Het is een voortdurende oefening in afstemming.Je plek vinden gaat over bewustwording.Je plek aannemen gaat over erkenning.Je plek innemen gaat over belichaamd handelen.Wanneer je je plek inneemt, hoef je minder te vechten tegen wat is. Je kunt helderder zien wat van jou is en wat niet. Je kunt verantwoordelijkheid nemen zonder te redden. Je kunt grenzen stellen zonder te veroordelen. Je kunt verbonden blijven zonder jezelf te verliezen.Dat is belangrijk in families, maar ook in organisaties, teams, leiderschap, coaching en training. Juist in een professionele context helpt het om stevig te staan op je eigen plek. Niet als positie van macht over anderen, maar als een innerlijke positie van helderheid, verantwoordelijkheid en verbinding.In een snel veranderende wereld biedt je plek innemen niet alleen een anker, maar ook een kompas. Een anker, omdat je steviger blijft staan wanneer de omgeving beweegt. Een kompas, omdat je beter voelt welke richting klopt.Zo ontstaat er ruimte. Voor jezelf. Voor de ander. Voor het systeem. En voor de levensbeweging die door jou heen vorm wil krijgen.<h3 id="b0e8fd00-07fa-4435-8a85-ac4fe07cad95" data-toc-id="b0e8fd00-07fa-4435-8a85-ac4fe07cad95" style="font-size: 20px; line-height: 1.2;">Referenties en inspiratiebronnen</h3><hr>1.	Els van Steijn, De Fontein, vind je plek — over systemisch werk, familiesystemen en de fonteinmetafoor.2.	Bert Hellinger, Orders of Love — over systemische ordening, plek, erbij horen en balans binnen families en menselijke systemen.3.	John Bowlby, A Secure Base: Parent-Child Attachment and Healthy Human Development — over hechting, veiligheid en de veilige basis als vertrekpunt voor ontwikkeling.4.	George Kohlrieser, Susan Goldsworthy &amp; Duncan Coombe, Care to Dare — over Secure Base Leadership, verbinding, vertrouwen en uitdaging.5.	Thomas A. Harris, I’m OK – You’re OK — over Transactionele Analyse en de levenspositie “Ik ben oké, jij bent oké”.6.	Amy C. Edmondson, The Fearless Organization — over psychologische veiligheid, leren, feedback en open communicatie in teams.7.	Robert Kegan &amp; Lisa Lahey, Immunity to Change — over innerlijke weerstand, verborgen overtuigingen en ontwikkelprocessen.

Een verdiepend en praktisch artikel over je plek innemen in leven en werk, voor professionals die willen handelen vanuit verbinding, autonomie en verantwoordelijkheid.

Je plek innemen | ISEMI Opleidingen

Je plek innemen

Je plek innemen als leider, coach of trainer

Learn how to grow and scale your online course business using our online course platform. EzyCourse blog is designed to teach you how to create and sell online courses.

Je plek innemen

Je plek innemen

Related Posts

De essentie van macht

Hanteren van macht

Het vinden van je purpose (je levensdoel)

Autonomie in verbinding

De kunst van het ontspannen